آپارات اينستاگرام لينكداين
logo
پر بازدید ترین عناوین تالار از ابتدا: ایه 59 سوره احزاب(حجاب):زنان مسلمان،جلباب(روپوش) رابه بدن خود نزدیک کنند تا مورد اذیت قرار نگیرند (تعداد مشاهده:50097)    اوقات نماز های یومیه در قران (تعداد مشاهده:40886)    عسل شفا بخش همه مردم-ایه 69سوره نحل (تعداد مشاهده:32359)    آيات 11تا 13 حجرات:برادران ایمانی هم رامسخره نکنید.بدگمان نباشید.غیبت نکنید.تجسس نکنید (تعداد مشاهده:25543)      پر بازدید ترین عناوین سه ماه گذشته: تدبر درسوره فجر:منظور از قسمهاي والفجر وليال عشر چيست؟    آیا در قرآن کریم فرقی بین مومن و مسلمان وجود دارد؟ آيا برخي تكاليف مثل حجاب،مخصوص مومنين است ؟    تدبر و فهم سوره مدثر:اولين توصيه پيامبر به صبر،قران مايه تذكر و هشدار همه انسانهاست.    دانلود رايگان فايل پي‌دي‌اف قرآن با ترجمه فولادوند به ترتيب نزول       آخرین رویداد تالار: معرفی کتاب روش فهم ساده قران و اپلیکیشن تنزیل در شبکه قران سیما توسط سیدکاظم فرهنگ      

توجه

Icon
Error

farhang Offline
#1 ارسال شده : 1394/05/09 07:18:05 ب.ظ
سید کاظم فرهنگ

رتبه: Advanced Member

گروه ها: member, Administrators
تاریخ عضویت: 1390/02/31
ارسالها: 523
مرد
Iran (Islamic Republic Of)

24 تشکر دریافتی در 17 ارسال

تفسير قران،تفسير خلاصه سوره فتح،پيام سوره فتح چيست؟
بنام خدا

سوره فتح بنابر اتفاق نظر مفسرین،پس از بازگشت پیامبر از صلح حدیبیه-که میان پیامبر و مشرکین مکه در نزدیکی مکه و در سال ششم هجری منعقد شد -نازل شده است.که داستان آن در تمامی تفاسیر نقل شده است.

فراز اول سوره:آیات 1-7

این فراز، تاثیر و تعامل این واقعه را بر سه گروه تبیین میکند:پیامبر،مومنین،مشرکین و منافقین و در ادامه سوره توضیح و تفصیل بیشتری ارایه میکند.

آیات 1-3:ای پیامبر ما برای تو فتح(گشایش) آشکاری،فراهم کردیم.تا خدا ذنب گذشته و اخیرت را بیامرزد و نعمتش را بر تو تمام کند و ترا به راه مستقیم هدایت کند و خدا ترا با نصرتش یاری نماید.

(جهت اطلاع از تفاسیر و مباحث ذنب پیامبر در آیه 2 کلیک کنید)

براساس آیات بخش دوم سوره،هم چنانکه اکثر مفسران گفته اند منظور از این فتح مبین،صلح حدیبیه است و نه فتح مکه.

آیات 4و5:خدایی که لشگریان آسمان و زمین برای اوست،در این واقعه آرامش را بر قلوب مومنین نازل کرد تا بر ایمانشان بیفزاید تا شایسته ورود به بهشت و بخشش بدیهایشان شوند که این در محضر خدا،کامیابی بزرگی است.

آیات 6و7:همان خدایی که لشگریان آسمان و زمین در اختیار اوست،این واقعه را اسبابی قرار داد تا منافقین و مشرکین را که به خدا سوء ظن داشتند،عذاب کند.خدا بر انها غضب کرده و سرانجام آنها جهنم است.


کلمات کلیدی:فتح مکه حدیبیه صلح بیعت رضوان

ویرایش بوسیله کاربر 1395/10/01 02:41:55 ب.ظ  | دلیل ویرایش: edit

سیدکاظم فرهنگ
farhang Offline
#2 ارسال شده : 1394/05/09 09:00:31 ب.ظ
سید کاظم فرهنگ

رتبه: Advanced Member

گروه ها: member, Administrators
تاریخ عضویت: 1390/02/31
ارسالها: 523
مرد
Iran (Islamic Republic Of)

24 تشکر دریافتی در 17 ارسال
فراز دوم سوره آیات 8-14 که تفصیلی از ماجرا و آیات فراز اول است:

آیات 8و9:ای پیامبر ما ترا بعنوان گواه،بشارت دهنده و بیم دهنده فرستاده ایم. مردم هم باید به خدا و رسولش ایمان بیاورند .یاریش کنند و صبح وشام او را تسبیح کنند.

آیات بعد به واکنش متفاوت دو دسته از مردم یعنی مومنین و غیر مومنین شامل کفار و منافقین در برابر این دستور خدا می پردازد.

آیه 10:مومنینی که با توبیعت کرده اند در واقع با خدا بیعت کرده اند(این جمله ابهام موجود در ضمیر ه در افعال توقروه و تعزروه را هم برطرف میکند که در واقع یاری رسول،یاری خداست)و طبق آیه 18 همین سوره خدا از آنها راضی است و اگر به عهد وبیعت خود وفا کنند،اجری عظیم خواهند داشت.این آیه نیز توضیحی بر آیه 4و5 سوره است.

آیات 11-14 به شرح حال منافقینی می پردازد که از همراهی رسول ومسلمانان در حرکت از مدینه به سمت مکه برای اعمال حج سرباز زدند.و در ایه 6 بطور خلاصه اشاره کرده بود.

آیه 11و12:خدا به پیامبر خبر میدهد که پس از بازگشت شما به مدینه،این افراد بازمانده از کاروان شما(مخلفین)برای عدم همراهی خود بهانه خواهند آورد و به شما خواهند گفت که اموال و زن وبچه،ما را مشغول کرد .برای ما استغفار کن.اما اینها دروغ میگویند .زیرا اینها گمان سوئی داشتند و فکر میکردند که شما هرگز به شهرتون برنمی گردید(این همان ظنی است که در آیه 6 اشاره بود)

آیات 13و14:این بدگمانی آنها و عدم ایمان به نصرت پیامبر از جانب خدا،نشان از ایمان نداشتن آنها به خدا ورسول است که مستوجب عقاب و جهنم است.البته فرمانروایی آسمانها و زمین برای خداست و قوانین و ضوابط غفران و عذاب را همو تشریع کرده است.و او آمرزنده مهربان است. در واقع خدا با این جمله راه را برای توبه آنها و بازگشت شان باز گذاشته است.
سیدکاظم فرهنگ
farhang Offline
#3 ارسال شده : 1394/05/16 01:55:40 ب.ظ
سید کاظم فرهنگ

رتبه: Advanced Member

گروه ها: member, Administrators
تاریخ عضویت: 1390/02/31
ارسالها: 523
مرد
Iran (Islamic Republic Of)

24 تشکر دریافتی در 17 ارسال
بنام خدا

آیات 15-23 نیز ضمن توضیح بیشتری از مومنان و مخلفین و منافقین،بشارتها و پیش گویی هایی را خیر میدهد:

آیات 15و 16:بزودی که شما برگردید و برای جنگ بعدی وگرفتن غنایم حرکت کنید،خواهند گفت اجازه دهید ما هم بیاییم .اینها میخواهند کلام خدا را تغییر دهند .بگو هر گز شما دنبال ما نخواهید آمد.که انها هم پاسخ میدهند شما به ما حسادت می کنید (که سهمی در غنایم داشته باشیم)
(توضیح اینکه کلام قبلی خدا چه بوده ،در ادامه خواهد آمد)

اما به آنها بگو اگر در جنگ بعدی که با قومی نیرومند است ،شرکت کنید خدا پاداشی نیکو به شما میدهد اما اگر همانند دفعات قبل سرباز زنید ،شما را عذاب میکند.

آیه 17:افراد نابینا و لنگ و مریض از شرکت در جهاد معافند .امابقیه باید شرکت کنند که پاداش اطاعت کنندگان بهشت و جزای سرپیچی کنندگان،عذاب است.


آیات 18-23:مجددا بحث به مومنین و همراهان پیامبر برمیگردد:(که در آیات 4و5 10 اشاره شده بود)

خدا از بیعت مسلمانان با پیامبر در زیر درخت راضی شد و بخاطر صداقت انها،هم آرامش بر آنها مستولی کرد و هم فتح نزدیکی نصیب آنها میکند که با غنایم بسیار همراه است.

(البته خدا وعده غنایم بسیاری به شما داده که این یکی(خیبر)را برای شما پیش انداخته است تا نشانه ای برای مومنان باشد و شما را به راه راست هدایت کند.غنیمتهای دیگری هم هست که شما فدرت تسلط بر آنها را نداشته اید اما خدا بر آنها احاطه دارد(و در صورت استمرار ایمان و اطاعت از پیامبر،آنها را نصیب شما میکند.)

اگر کافران (در حدیبیه ،بجای صلح )با شما میجنگیدند ،فرار میکردند و یار ویاوری نداشتند.زیرا سنت الهی چنین بوده و بدون تغییر خواهد بود(که مومنین و رسولانش را یاری خواهد کرد)
سیدکاظم فرهنگ
farhang Offline
#4 ارسال شده : 1394/05/16 02:39:36 ب.ظ
سید کاظم فرهنگ

رتبه: Advanced Member

گروه ها: member, Administrators
تاریخ عضویت: 1390/02/31
ارسالها: 523
مرد
Iran (Islamic Republic Of)

24 تشکر دریافتی در 17 ارسال
در آیه 15 به کار منافقین برای تغییر کلام خدا اشاره شده است:

سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انطَلَقْتُمْ إِلَى مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ يُرِيدُونَ أَن يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا كَذَلِكُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا بَلْ كَانُوا لَا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا ﴿۱۵﴾

فولادوند: چون به [قصد] گرفتن غنايم روانه شديد به زودى برجاى‏ ماندگان خواهند گفت بگذاريد ما [هم] به دنبال شما بياييم [اين گونه] مى ‏خواهند دستور خدا را دگرگون كنند بگو هرگز از پى ما نخواهيد آمد آرى خدا از پيش در باره شما چنين فرموده پس به زودى خواهند گفت [نه] بلكه بر ما رشگ مى‏بريد [نه چنين است] بلكه جز اندكى درنمى‏ يابند

اما منظور از کلام خدا چیست؟

بسیاری از مفسرین شیعه ،منظور از این کلام در آیه 15 را ،آیات 18 و 19 همین سوره میدانند که خدا بشارت فتح نزدیک و غنایم زیاد به مومنان بیعت کننده در بیعت رضوان داده است.انها معتقدند که طبق این آیه،غنایم خیبر منحصر به شرکت کنندگان در بیعت رضوان بوده و مخلفین با درخواست حضور در جنگ خیبر،این انحصار و این کلام خدا را تغییر میدادند.

اما به نظر نگارنده،آیات 18 و19 در مقام بیان پاداش و بشارت به مومنان همراه پیامبر است که علاوه بر رضایت الهی،به فتحی نزدیک وغنایم هم بشارت داده اما نصریحی در منع بهره مندی سایرین از این غنایم ندارد.

در تفسیر مجمع البیان آمده است که جبایی معتقد است این جمله ناظر به آیه 83 سوره توبه است اما مجمع البیان بخاطر روایتی که آیات سوره توبه را به جنگ تبوک مرتبط میداند و این جنگ در سال نهم هجری و سه سال بعد از سوره فتح بوده،این نظر را غلط فاحش خوانده است

نگارنده نیز در ضمن مطالعه آیات سوره توبه و برخورد با آیه 83 ،آنرا مرتبط با کلام خدا در سوره فتح دانست و لذا نظر جبایی درست است بدلایلی که در زیر خواهد امد.ابتدا آیات سوره توبه را مرور کنیم:

فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلاَفَ رَسُولِ اللّهِ وَكَرِهُواْ أَن يُجَاهِدُواْ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَقَالُواْ لاَ تَنفِرُواْ فِي الْحَرِّ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَّوْ كَانُوا يَفْقَهُونَ ﴿۸۱﴾

فولادوند: بر جاى‏ ماندگان به [خانه] نشستن خود پس از رسول خدا شادمان شدند و از اينكه با مال و جان خود در راه خدا جهاد كنند كراهت داشتند و گفتند در اين گرما بيرون نرويد بگو اگر دريابند آتش جهنم سوزان‏تر است

فَإِن رَّجَعَكَ اللّهُ إِلَى طَآئِفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُل لَّن تَخْرُجُواْ مَعِيَ أَبَدًا وَلَن تُقَاتِلُواْ مَعِيَ عَدُوًّا إِنَّكُمْ رَضِيتُم بِالْقُعُودِ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَاقْعُدُواْ مَعَ الْخَالِفِينَ ﴿۸۳﴾


مکارم: هرگاه خداوند تو را به سوي گروهي از آنان بازگرداند و از تو اجازه خروج (به سوي ميدان جهاد) بخواهند، بگو هيچگاه با من خروج نخواهيد كرد و هرگز همراه من با دشمني نخواهيد جنگيد، چرا شما نخستين بار به كناره گيري راضي شديد، اكنون نيز با متخلفان بمانيد!

1-همانطور که متن کاملا صریح و گویاست،خداوند در سوره توبه (آیه 43)ابتدا پیامبر را سرزنش می کند که جرا به آنها (مخلفین ومنافقین)برای ترک جهاد اجازه دادی و سپس در آیات فوق ،می گوید چون اینها اولین بار به خانه نشینی و ترک جهاد راضی شدند،در چنگهای بعدی اگر از تو برای شرکت در جنگ اجازه گرفتند،بگو شما هر گز با من نخواهید جنگید بخاطر قعود اولتان.

2-خانه نشینی و ترک جهاد از جانب گروهی از مسلمانان در قرآن در چند جا تکرار شده است.
جنگ احد(سوره آل عمران)،جنگ خندق(سوره احزاب)،صلح حدیبیه(سوره فتح) و سوره توبه(که در خوئ سوره به نام جنگ اشاره نشده است)
بنابراین اولین عدم همراهی در صحنه جهاد در جنگ احد رخ داده و آیه 83 سوره توبه ،میتواند جنگهای بعد از احد را شامل شود.

3-در تحقیقی که مرحوم مهندس بازرگان در ترتیب نزول سوره ها و ایات انجام داده،بجز ایات 1-34 سوره نوبه که به ماجرای لغو پیمان ها در سال 9 هجری مربوط است،تزول بقیه آیات سوره را بین چنگ احزاب و قبل از صلح حدیبیه ،تعیین کرده است.بر این اساس ، ایه 15 سوره فتح که پس از آیه 83 سوره توبه نازل شده ،می تواند ناظر به آن کلام صریح خداوند باشد.

4-در سوره توبه خداوند به پیامبر و مسلمانها خبر میدهد که در روستاها و شهر منافقینی وجود دارد که پیامبر هم انها را نمی شناسد.آیا منطقی است که پیامبر در اخرین سال عمرشان هنوز منافقان را نشناسد؟
با توجه به تکرار اجازه خواستن مخلفین از پیامبر در جنگهای گوناگون و تذکر خدا به پیامبر که اگر اجازه نمیدادی بهتر بود تا منافقین شمناخته شوند،منطقی است که این تذکر هم در اولین اجازه خواستن آنها انجام شده باشد نه آخرین بار.

لذا به نظر میرسد ان بخش از آیات سوره توبه که به بحث منافقین و جهاد مربوط میشود به سالهای نخست پس از هجرت مثلا جنگ احد اشاره داشته باشد و نه جنگ تبوک.



سیدکاظم فرهنگ
farhang Offline
#5 ارسال شده : 1394/05/27 09:58:54 ب.ظ
سید کاظم فرهنگ

رتبه: Advanced Member

گروه ها: member, Administrators
تاریخ عضویت: 1390/02/31
ارسالها: 523
مرد
Iran (Islamic Republic Of)

24 تشکر دریافتی در 17 ارسال
بنام خدا

مروری بر آیات 24 تا 27

این فراز از سوره نیز در ادامه آیات قبلی،مسلمانان و مومنان همراه پیامبر را مخاطب قرار داده و برکات و رحمت خداوند که با صلح حدیبیه نصیب مسلمانان شد را توضیح میدهد تا مسلمانانی که از برگشت ظاهرا ناموفق از مکه و انعقاد صلح ناراضی اند،توجیه نماید:

(پس از رضایت خدا از مومنین بیعت کننده با پیامبر در بیعت رضوان،و وعده پیروزی و کسب غنایم بسیار در آینده نزدیک،که در آیات قبل بیان شد،)در آیات 24و25 خداوند جلوگیری از بروز درگیری مسلمانان با کفار در شهر مکه و حرم امن الهی را که با صح حدیبیه بوقوع پیوست، اقدامی مهم از جانب خداوند بر میشمرد.

خداوند میفرماید هرچند که مشرکان بخاطر کفرشان و جلوگیری از ورود شما به مسجدالحرام،مستحق مجازات بوده و شما مجاز به نبرد با آنها بودید اما خداوند (با پیش آوردن صلح حدیبیه)جلو این نبرد را گرفت بخاطر اینکه به مسلمانانی که در مکه هستند و شما نمی شناسید ،آسیبی نرسد و تبعات آن دامن گیر شما شود.قطعا اگر مسلمانان از کفار جدا بودند و قابل تفکیک بودند،جلو جنگ را نمی گرفتیم.جنگی که در صورت وقوع بنا به آیه 22 مشرکان فرار میکردند و سپاه اسلام پیروز میشد.

در آیه 26 خداوند نعمت مهم دیگری را که به مسلمانان عطا کرده ،تکرار میکند و آن نزول آرامش بر قلب مسلمانان بوده است.در حالیکه کافران بخاطر تعصبات جاهلی مانع ورود مسلمانان شدند و زمینه ساز وقایع بعدی در حدیبیه شدند،نزول این آرامش در فضای خشم،ترس ،اضطراب و ابهامی که برای مسلمانان بازمانده از سفر حج ایجاد شده و اخبار و شایعات مبنی بر قتل سفیر پیامبر را می شنیدند و منتظر تصمیم مشرکین برای اجازه ورود به مکه یا جنگ بودند،نعمت مهمی بوده است.لذا خدواند این موضوع را سه بار در آیات 4و18و 26 تکرار میکند.

آیه 27 نیز تحقق خواسته اصلی مسلمانان که بخاطر آن از مدینه حرکت کرده بودند را نوید میدهد.یعنی همان خواب پیامبر و ورود مسلمانان به مسجدالحرام در امنیت کامل برای انجام اعمال عمره.
در انتهای این آیه و پس از نوید حج،مجددا نوید فتح نزدیک را میدهد که با توجه به آیات قبل،همان فتح خیبر منظور میباشد.

در واقع می توان این طور گفت که آیات 18 تا 27 به همراه آیه 10 به توضیح وتفصیل آیات 4و5 در اقدام مومنین و فضل و پاداش خدا در برابر اقدام آنها و بشارتها ی آتی پرداخته است. همانطور که آیات 11تا 17 به توضیح آیه 6 در اقدام مخلفین و منافقین و جزای آنهاپرداخته است.
سیدکاظم فرهنگ
farhang Offline
#6 ارسال شده : 1394/05/29 06:42:34 ب.ظ
سید کاظم فرهنگ

رتبه: Advanced Member

گروه ها: member, Administrators
تاریخ عضویت: 1390/02/31
ارسالها: 523
مرد
Iran (Islamic Republic Of)

24 تشکر دریافتی در 17 ارسال
بنام خدا

آیات 28و 29 سوره فتح :این دو ایه هم در ادامه بشارتهای خداوند به مسلمانان وفادار همراه پیامبر است.

در واقع خداوند مسلمانان را بتدریج از فتوح ظاهری و نزدیک (خیبر،ورود به مسجدالحرام،فتوحات بعدی و..)به فتح کلی و غلبه نهایی دین حق پیامبرش بعنوان اراده قطعی الهی بشارت میدهد.

در آیه 29 بیان میکند این پیامبر هم ،محمد ص و همراهانش هستند(که در بیعت شجره همراهی خود را با پیامبر نشان دادند)اینها هموراه بدنبال کسب رضای خدا هستند هم در نماز خود و هم در شدت عمل خود با کفار و هم مهر و محبت خود با سایر مومنان.

سپس موضوع غلبه دین اسلام را با مثالی توضیح میدهد که جامعه اسلامی مانند گیاهی است که تازه سر براورده وبدریج رشد میکند و قوام و استحکام میباید بطوریکه کافران را به خشم میاورد.

در انتها نیز مجددا وعده خود مبنی بر پاداش فردی و اخروی این همراهان باایمان وصالح پیامبر را تکرار میکند(در آیه 5 هم بیان شده بود)که پاداشی بزرگ و امرزش و مغفرت الهی در انتظار آنها خواهد بود.
سیدکاظم فرهنگ
farhang Offline
#7 ارسال شده : 1394/05/29 07:15:37 ب.ظ
سید کاظم فرهنگ

رتبه: Advanced Member

گروه ها: member, Administrators
تاریخ عضویت: 1390/02/31
ارسالها: 523
مرد
Iran (Islamic Republic Of)

24 تشکر دریافتی در 17 ارسال
بنام خدا

درس و پیام کل سوره فتح چیست؟

در واقع سوره را به سه بخش اصلی میتوان تقسیم کرد:

1-آیات 1-7:خدا صلح حدیبیه را گشایش و پیروزی آشکار برای مسلمانان نامیده و نقش چهار گروه و ثواب و عقاب آنها در این واقعه را بطور خلاصه بیان میکند(سپس در ادامه سوره آنها را توضیح میدهد):
پیامبر،مومنین،منافقین و مشرکین

2-آیات 8تا17:پیامبر،رسول و بشارت دهنده و بیم دهنده از جانب خداست.شما باید باو ایمان آوررده و اورا یاری کنید.

در برابر این امر،مردم سه گروهند :کسانی که با پیامبر بیعت کرده و همراه واقعی او یند،اجری عظیم دارند.

اما آنها که به هر نحو از جمله با بهانه های دروغین که از ترس و عدم ایمان واقعی آنها ناشی میشود،از همراهی او سر باز میزندد.اینها مردمی تباه شده اند.

گروه سوم هم کسانی که اصلا به خدا ورسول ایمان نمی آورند و کافرند که آتش سوزان خواهند داشت.

3-آیات 18-29:بشارتها و نعمات خدا بر مومنین

خدا مومنینی که همراه پیامبر به حدیبیه آمدند و سپس در زیر درخت با او بیعت کردند را مورد لطف قرار میدهد با عبارات زیر:

1- خدا از شما راضی است
2-آرامش قلبی بر شما نازل کرد
3-پیروزی نزدیک همراه با غنایم نصیبتان خواهد کرد.
4-پیروزی های دیگری که الان قادر نیستید،در پیش خواهید داشت
5-علیرغم اینکه کافران مستحق عذاب و قتال بودند،اما جلو درگیری را گرفت تا تبعات آن دامن گیر شما نشود.
6-بزودی با اطمینان خاطر وارد مسجدالحرام خواهید شد برای انجام حج
7-خدا اراده کرده که دین شما بر همه ادیان غلبه نماید.

لذا درس و پیام سوره وجه بشارتی دارد که بصورت زیر میتوان بیان کرد:

ای مسلمانان .در ایمان به خدا و رسولش استوار و همواره او را یاری کنید.تا خدا هم با استفاده از همه اسباب آشکار ونهان خود ،شما را یاری و دین خود را غالب نماید.
سیدکاظم فرهنگ
کاربرانی که در حال مشاهده انجمن هستند
Guest
جهش به انجمن  
شما مجاز به ارسال مطلب در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ارسال پاسخ در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به حذف مطلب ارسالی خود در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ویرایش مطلب ارسالی خود در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ایجاد نظر سنجی در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به رای دادن در این انجمن نمی باشید.

قدرت گرفته از YAF 1.9.6.1 | YAF © 2003-2018, Yet Another Forum.NET
این صفحه در مدت زمان 0.221 ثانیه ایجاد شد.
logo-samandehi