رتبه: Advanced Member
گروه ها: Moderator, Administrators, member
تاریخ عضویت: 1390/03/24
ارسالها: 2,341
تشکرها: 4 بار
29 تشکر دریافتی در 29 ارسال
|
#تقوا یعنی چه؟ ایا ترسیدن است؟ خدا اهل التقوی است یعنی چه؟
🔸﴿يُنَزِّلُ المَلاَئِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلَي مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ أَنْ أَنذِرُوا أَنَّهُ لاَ إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاتَّقُونِ﴾
(2) نحل
#تقوا اين تايش جزء كلمه نيست اصلش «وقوا» بود، و اصلش از «وقايه» است،
«وقايه» هم «حفظ الشيء مما يؤذيه و يضره»
« #وقايه» يعني حفظ، حفظ كردن منتها انسان [را] چون از خطر حفظ ميكند ميترسد كه آن خطر به او برسد لازمهٴ تقوا چون خوف است، گاهي از تقوا به #خوف، گاهي از خوف به تقوا و به تعبير راغب در مفردات، گاهي از مقتضي به مقتضا، گاهي از مقتضا به مقتضي ياد ميشود.
👈از «جُنّه» از سپر هم به «وقايه» ياد ميشود،
💫در بيانات حضرت امير در نهجالبلاغه هست كه اين تقوا «جُنّة من الخطر»، «جُنّة من النار» «جُنّه» يعني #سپر كه آدم را حفظ ميكند.
👈برخيها گفته اند ﴿فَاتَّقُونِ﴾ يعني «فاجعلني وقاية لما تخاف»
به انسانها گفته مي شود كه ﴿فَاتَّقُونِ﴾ خدا به آنها مي فرمايد ﴿فَاتَّقُونِ﴾ يا در موارد ديگر دارد ﴿اتَّقُوا اللّهَ﴾، ﴿اتَّقُوا اللّهَ﴾
👈يعني «اجعل الله وقاية لما تخافون» شما از هر چه مي ترسيد خدا را « #وقايه» قرار بدهيد نه اينكه از خدا بترسيد چون خدا منشأ رحمت و بركت و لطف است، او هراسي ندارد او را وقايه قرار بدهيد
💫اين با حديث معروف كه «كلمة لا اله الا الله حصني» هم سازگار است. انسان گاهي متحرك است سپر بر سر مي گيرد، گاهي ساكن است در دژ و قلعه و حصن وارد مي شود، حصن را «وقايه» قرار مي دهد «مما يخاف» چه اينكه جُنَّه و سپر را «وقايه» قرار مي دهد «مما يخاف»
👈 پس ﴿فَاتَّقُوا اللّهَ﴾ يعني «اجعل الله وقاية لما تخافون» نه از خدا بترسيد، البته انسان از عواقب كار خود مي ترسد
در مسئله ﴿وَ اتَّقُونِ﴾ كه يعني «واجعلون وقاية» برابر سورهٴ «مدثر»، كه ذات اقدس الهي هم خودش #اهل_تقواست او هم #وقايه دارد
منتها او وقايهاش به ذات است ديگران وقايهشان بالعرض،
ديگران خدا را وقايه قرار ميدهند به بركت خدا از نقص به عيب مصون ميمانند و ذات اقدس الهي ذاتاً وقايه دارد مثل اينكه ديگران وارد حصن توحيد ميشوند كه «كلمة لا اله الا الله حصني»
💫در اين #حصن و قلعه مصون ميمانند و ذات اقدس الهي ذاتاً مصون است، پس ﴿هُوَ أَهْلُ التَّقْوَي﴾ هم درست خواهد بود ﴿وَ اتَّقُونِ﴾ هم درست خواهد بود معناي ﴿وَ اتَّقُونِ﴾ هم اين خواهد بود كه «اجعلوني وقاية لكم عن الحوادث و النوائب» و مانند آن.
🎙ایت اله جوادی آملی تفسیر سوره نحل
|
|
|
|
|
|
رتبه: Advanced Member
گروه ها: Moderator, Administrators, member
تاریخ عضویت: 1390/03/24
ارسالها: 2,341
تشکرها: 4 بار
29 تشکر دریافتی در 29 ارسال
|
♦️🔻 #لباس_مادی پوشاننده #زشتی_های جسم شماو #تقوا، پوشاننده رفتارها و افکار زشت شماست
🔸يَابَنِي آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَى ذَلِكَ خَيْرٌ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ اعراف:26
اي فرزندان آدم، ما لباسي براي شما مهيا کرديم که زشتی ها تان را ميپوشاند و [در ضمن وسيله آراستگي و] زينت شماست و [نيز] لباس تقوا [که رفتارهاي شرمآورتان را ميپوشاند، و مسلماً] اين بهتر است، اين از نشانههاي خداست، اي بسا که [بندگان به ضرورت تقوا] يادآوري گردند.
______
-↩️ نزول نوعي فرود آمدن است؛ نزول باران، فرود آمدني مکاني از آسمان به زمين است و نزول کتابهاي ديني، فرود آمدني مفهومي، يعني نازل شدن حقايقي در سطح درک و فهم آدميان، در هر حال، نزول همواره از مقام يا موقعيتي فراتر است و نسبت دادن آن به خدا نشانگر نعمتي از جانب اوست، به کار بردن فعل نزول براي لباس، که از جمله بافتهها و ساختههاي بشري است، ظاهراً براي متوجه ساختن آدميان به منشأ الياف طبيعي يا مصنوعي است که در صنعت پارچه بافي به کار ميرود،
- 💫«سَوْآتِ» هر آن چيزي است که آشکار شدنش موجب شرم گردد. اندام جنسي مصداقي مهم از اين موارد ميباشد و اگر منظور فقط همان بود، کلمه «عورات» به کار ميرفت.
💫- قرآن همچنانکه «مودّت و رحمت» ميان همسران را از آيات خدا شمرده (روم 21 (30:21) )، تقوا را نيز، که پليس دروني، وجدان خدائي، ترمز و نيروي مهار کننده نفس در تحريکات شيطاني يا نفس اماره است، از نشانههاي خدا شمرده تا در پيدايش آن در ضمير خود تدبّر کنيم.
💫تفسیر بازرگان
⬅️- پوشش و #پوشاندن كار خداست، «أَنْزَلْنا عَلَيْكُمْ لِباساً يُوارِي»، ولى #برهنگى و برهنه كردن كار شيطان است. فَوَسْوَسَ ... لِيُبْدِيَ لَهُما ما وُورِيَ عَنْهُما مِنْ سَوْآتِهِما
⬅️- لباس، نعمت الهى است، «لِباساً يُوارِي» و برهنگى و خلع لباس، كيفر گناه. «فَلَمَّا ذاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما»
⬅️- پوشش و آراستگى با پوشاك و لباسهاى زيبا، مطلوب و محبوب خداوند است. «قَدْ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمْ لِباساً ... وَ رِيشاً» آراستن و زينت و بهرهبردن از لباسهاى زيبا تا آنجا كه به اسراف كشيده نشود، مانعى ندارد.
⬅️- معنويّت در كنار مادّيت، تقوا در كنار زينت لازم است. «رِيشاً وَ لِباسُ التَّقْوى»، و گرنه لباس مىتواند وسيلهى: اسراف، تكبّر، فساد، خودنمايى، مدپرستى، شهوترانى، فخرفروشى و امثال آن شود.
⬅️ آن گونه كه در لباس مادى، پوشش عيوب، حفاظت از سرما و گرما و زيبايى مطرح است، تقوا هم عامل پوشش عيوب است، هم نگهدارنده از گناه و هم مايهى زيبايى معنوى انسان مىباشد. «لِباسُ التَّقْوى»
📚تفسير نور
🔹تشبیه تقوی و پرهیزکاری به لباس، تشبیه بسیار رسا و گویایی است، زیرا همانطور که لباس هم بدن انسان را از سرما و گرما حفظ میکند، و هم سپری است در برابر بسیاری از خطرها، و هم عیوب جسمانی را میپوشاند و هم زینتی است برای انسان، روح #تقوی و پرهیزکاری نیز علاوه بر پوشانیدن بشر از زشتی گناهان و حفظ از بسیاری از خطرات فردی و اجتماعی، زینت بسیار بزرگی برای او محسوب میشود زینتی است چشمگیر که بر شخصیت او میافزاید.
📚تفسیر نمونه
|
|
|
|
|
|
رتبه: Advanced Member
گروه ها: Moderator, Administrators, member
تاریخ عضویت: 1390/03/24
ارسالها: 2,341
تشکرها: 4 بار
29 تشکر دریافتی در 29 ارسال
|
🟧 اگر همواره از #خدا پروا کنید، برای شما تشخیص #حق از #باطل اسان میشود
🔸يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اَللّٰهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقٰاناً وَ يُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئٰاتِكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اَللّٰهُ ذُو اَلْفَضْلِ اَلْعَظِيمِ («29 انفال)
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! اگر تقواى الهى پيشه كنيد، خداوند برايتان فرقانى (قوّهى شناخت حقّ از باطلى) قرار مىدهد و بدىهايتان را از شما مىپوشاند و شما را مىآمرزد و خداوند صاحب فضل و بخشش بزرگ است.
♻ #فرقان و قدرت تشخيص حقّ از باطل، حكمت و بينشى خدادادى است كه به اهل تقوا داده مىشود و به علم و سواد و معلومات وابسته نيست.
⬅️1 - اگر تقوا داشته باشيم، در آزمايش مال و فرزند، خداوند ما را كمك مىكند كه چگونه برخورد كنيم. أَمْوٰالُكُمْ وَ أَوْلاٰدُكُمْ فِتْنَةٌ ... إِنْ تَتَّقُوا اَللّٰهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقٰاناً
⬅️2 - عملكرد انسان، در بينش او تأثير دارد. كسى كه تقوا دارد، علاوه بر علم، فطرت، عقل و تجربه، خداوند بصيرت و شناخت ويژهاى به او مىدهد. «فرقان» نكره آمده است تا نشان دهد كه بصيرت خاصّى مراد است)
⬅️3 - تقوا، هم عامل شناخت صحيح، «فرقان» هم مايهى آبرو و حيثيّت اجتماعى، «يُكَفِّرْ عَنْكُمْ» و هم سبب مغفرت اخروى است. «يَغْفِرْ لَكُمْ»
⬅️4 - اعطاى بصيرت ويژه به پرهيزكاران و بخشايش گناهان آنان، تفضّلى از جانب خداوند است. يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقٰاناً ... وَ اَللّٰهُ ذُو اَلْفَضْلِ اَلْعَظِيمِ
📚تفسیر نور
♻يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اَللّٰهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقٰاناً. بسيارى از اوقات انسان تحت تأثير عاطفه قرار مىگيرد و در نتيجه، زيبا را زشت و زشت را زيبا مىبيند و نيز غالبا در ارتباط با مال و فرزند، اين اتفاق براى انسان مىافتد؛ زيرا در اين دو مورد است كه حسّ عاطفى به اوج خود مىرسد. ازاينرو، 💫خداوند پس ازآنكه دربارۀ دوست داشتن #مال و #اولاد هشدار مىدهد، فرمان #تقوا را صادر مىكند. امّا فرقان به معناى هدايتى است كه خدا آن را به پرهيزگاران مىبخشد تا با آن #حق را از #باطل جدا كنند و اين هدايت هم نتيجۀ حتمى آزاد شدن از بند هوسها و غرضهاى شخصى است؛ زيرا هوسها انسان را كور و كر مىكند. خداوند هدايت را به خود نسبت مىدهد؛
👈زيرا اوست كه دلايل آن را اقامه مىكند و هركس كه به اين دلايل بنگرد و جز خواستن هدايت بهسوى حق، هدفى نداشته باشد، يقينا بدان دست مىيابد.
📚تفسیر کاشف
|
|
|
|
|
|
رتبه: Advanced Member
گروه ها: member, Administrators تاریخ عضویت: 1390/02/31 ارسالها: 1,274 ![Iran (Islamic Republic Of)]( "Iran (Islamic Republic Of)") تشکرها: 1 بار
50 تشکر دریافتی در 28 ارسال
|
تقوا فقط ناشی از دینداری نیست بلکه تقوا قبل از دین هم وجود دارد
تقواي پيشاديني
در سوره بقره آمده است:« الم ﴿۱﴾ ذَلِکَ الْکِتَابُ لَا رَیبَ فِیهِ هُدًى لِلْمُتَّقِینَ(۲)». این کتاب هدایتی است برای متقین. برای کدام متقین؟ آن متقینی که قرار است با قرآن متقین شوند که معنا ندارد. آن تقوا تقوای پیشدینی است و شخصی میتواند از دین بهرهمند شود و دین برای او مفید باشد که با تقوا وارد دین شود. این تقوا به معنای ترس از خدا و پرهیزکاری از خدا نیست.
این تقوا یعنی آمادگی کامل برای شنیدن حقیقت است. نداشتن هیچ موضعی در برابر حرف مقابل. اگر جنابعالی که آمدید اینجا با من صحبت کنید از در که وارد شدید موضعی داشته باشید و بگویید این آقا هر چه میگوید حرفش باطل است آیا من میتوانم با شما گفتوگو کنم و حرفهای من اثری خواهد داشت؟ ابداً. اما اگر کسی که وارد اتاق میشود آماده باشد که اگر حرف حقی هست بشنود و قبول کند و اگر حرف حق نیست قبول نکند؛ این یک نوع تقوا است. آمادگی برای پذیرش حقیقت.
من طلب مغفرت میکنم برای همه اساتید گذشتهام؛ از جمله علامه طباطبایی. در درس تفسیر این آیه:« وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَلَکِن کَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُم بِمَا کَانُوا یکْسِبُونَ» یکی از ایشان پرسید که چرا جاهای دیگر باران میآید درحالیکه آنها مومن نیستند و ما مومنیم.
ایشان فرمودند:«اهلالقری» که تقوا در ادامهاش است یعنی تقوا در عمل به وظایف شهروندی است. پس تقوا در قرآن مفاهیم مختلف دارد. در حدیث شریف است:«خیارکم فیالجاهلیه،خیارکم فیالاسلام و شرارکم فیالجاهلیه، شرارکم فیالاسلام» بدهایتان در جاهلیت در اسلام هم بد هستید و خوبهایتان وقتی در جاهلیت خوب بودند در اسلام هم خوب و بهتر هستند.
دین آنچنان را آنچنانتر میکند اگر شما با طینت زشت و خبیث وارد دین شوید از دین استفاده خبیثانه میکنید. فقط خشونت کارش است و خیال میکند دین برای خشونت آمده است. باتقوا آن کسی است که این بیماریها را نداشته باشد و وارد دین شده باشد. در این کتاب من از فرصت استفاده کردم آنچه در زمان ما از نظر اخلاقی لازم بوده را در کتاب آوردم.
ایت الله مصطفی محقق داماد
|
سیدکاظم فرهنگ |
|
|
|
|
|
رتبه: Advanced Member
گروه ها: member, Administrators تاریخ عضویت: 1390/02/31 ارسالها: 1,274 ![Iran (Islamic Republic Of)]( "Iran (Islamic Republic Of)") تشکرها: 1 بار
50 تشکر دریافتی در 28 ارسال
|
تقوا پيش نياز هدايت است نه نتيجه آن.
بررسی نسبت میان «تقوا» و «هدایت»
آیه شریفه «ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ» (بقره: 2) بهویژه به بررسی این موضوع میپردازد و بیان میکند که قرآن کتابی است هدایتگر، اما تنها برای گروه خاصی: متقین. این مسئله از زاویههای مختلف قابل تأمل است، چرا که قرآن، دعوتی عمومی به همه انسانها است، ولی چرا در برخی از آیات، هدایت به گروههای خاصی مانند متقین، محسنین و مؤمنین اختصاص دارد؟ این نکته گویای شرایط خاص پذیرش دعوت الهی است.
تقوا؛ پیشنیاز هدایت
آیه مبارکه «ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ» به وضوح نشان میدهد که تقوا شرط اصلی دریافت هدایت الهی است. به عبارت دیگر، قبل از ایمان، تقوا نقش کلیدی در فراهم کردن بستر پذیرش هدایت دارد. بر این اساس، در آیات مختلف قرآن، بهویژه در سوره بقره، تقوا به معنای عقلانیت فطری و آمادگی در برابر دعوتهای حق است. انسان باید پیش از پذیرش هر دعوتی، آمادگی لازم برای اجابت آن را داشته باشد.
چرا هدایت مختص متقین است؟
قرآن کریم در آیات مختلف از گروههای خاصی که پذیرای هدایت هستند، یاد میکند. به عنوان مثال، آیهای که میفرماید «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ» نشان میدهد که هدایت خداوند بر کسانی که در مقابل حق ایستادگی میکنند، بهویژه کسانی که در درون خود لجاجت دارند، تأثیری ندارد. این کفر، نه به معنای بیدینی صرف، بلکه در معنای «جحود»، «عناد» و «لجاجت» است.
اراده، انابه و شرح صدر؛ پیشنیازهای هدایت
هدایت الهی امری مکانیکی نیست که صرفاً به تبلیغات بستگی داشته باشد؛ بلکه به تحول درونی نیاز دارد. قرآن به عواملی همچون «انابه» (بازگشت به خدا)، «خشیت» (ترس از خدا) و «اراده» (تمایل به هدایت) اشاره میکند که زمینهساز دریافت هدایت است. از نظر روانشناسی، فیلترینگ منفی که از رذایل اخلاقی ناشی میشود، میتواند مانع از عمل به دانش و آموزههای دینی شود. بر این اساس، انسانِ متقی کسی است که در حالتِ طبیعی و فطریِ خویش قرار دارد و ذهنش از این فیلترهای منفی پاک است. بنابراین، برای هدایت، انسان باید ابتدا از این فیلترهای منفی پاک شود.
معنای لغوی و دقیق «تقوا»
در تبیین دقیق معنای «تقوا»، معادلهای مختلفی همچون «خویشتنپایی» یا «پایش» به جای «پرهیزگاری» پیشنهاد میشود. تقوا در حقیقت حالت مراقبت از خود و نگهداری از جان و روح در برابر خطرات است. این مراقبت هم شامل ترک گناهان (سلب) و هم انجام واجبات (ایجاب) میشود. بهطور کلی، تقوا همانند راه رفتن در خارستان است که نیازمند دقت و مراقبت همهجانبه است تا انسان از آسیبها دور بماند.
برخی معتقد بودند که متقین کسانیاند که در مواجهه با حقیقت، دچار لجاجت نشده و به اصطلاح «موضعگیری» نمیکنند. در نقدِ معادلسازیِ تقوا به «خویشتنداری»، بیان شد که خویشتنداری بار معناییِ کاملاً سلبی دارد، در حالی که تقوا حقیقتی دوسویه است که هم دربرگیرندۀ انجام وظایف (ایجاب) و هم ترک محرمات (سلب) میباشد. معادلهایی نظیر «پایش»، «پاییدن»، «خویشتنپایی» یا «پروا داشتن» جایگزینِ خویشتنداری شوند تا جامعیتِ معنایی تقوا را بهتر بازتاب دهند.
از آنجا که خداوند مشرکین را نیز به تقوا دعوت میکند («أَفَلَا تَتَّقُونَ»)، معلوم میشود که تقوا خصلتی پایهای است که حتی از یک انسان غیرمسلمان نیز انتظار میرود.
خلاصه سخنراني دکتر حمید رضا شریعتمداری با عنوان « نسبت هدایت وتقوا در قرآن» در مرکز پژوهشهای تاریخ اسلامي
|
سیدکاظم فرهنگ |
|
|
|
|
|
جهش به انجمن
شما مجاز به ارسال مطلب در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ارسال پاسخ در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به حذف مطلب ارسالی خود در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ویرایش مطلب ارسالی خود در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به ایجاد نظر سنجی در این انجمن نمی باشید.
شما مجاز به رای دادن در این انجمن نمی باشید.
